Twnnel Abernant

Darganfod Twnnel Abernant

“Mae’r cyfieithiad Cymraeg ar gyfer yr adran yma yn cael ei orffen ar hyn o bryd, a chaiff ei ychwanegu yn fuan iawn. Ymddiheurwn am unrhyw anghyfleuster”

I lle y mae’n arwain????

Gyferbyn â Phentref Hamdden Merthyr Tudful ac yn arwain o gulfan oddi ar yr A470, mae llain digon dinod o dir sy’n boblogaidd gan gerddwyr lleol ac wedi bod yn fangre brysur ers y 19eg Ganrif. Mae’r cledrau a’r tramffyrddffyrdd wedi tewi bellach a llwybrau pren sydd yno’n awr i’ch arwain at drysorau hanesyddol o orffennol diwydiannol Merthyr. 

Mae Twnnel Abernant yn rhedeg o dan Fryn Penylan, ger Fferm Waunwyllt ac adeiladwyd y twnnel i gludo Rheilffordd Cwm Nedd o Ferthyr Tudful i Abernant (ar gyfer Aberdâr) a Chyffordd Hirwaun.

Ac yntau’n teithio 650 troedfedd o dan frig y mynydd, ni ddefnyddiwyd y twnnel gan drafnidiaeth gyffredin hyd 1853 ac wedi i’r twnnel gael ei gau ym 1963, gadawyd y strwythur ysblennydd hwn yn anghyfannedd.

I’r rheini sydd am archwilio dipyn, gellir hefyd weld adfeilion adeiladau Gwaith Glo’r Cwm ac maent werth ymweld â hwy. Ar un adeg, roedd y Gwaith yn rhan o Weithfeydd Cyfarthfa ond cafodd ei foddi o dan reolaeth Robert Thompson Crawshay ym 1845.

Roedd y lofa fas hon yn gweithio gwythiennau’r glo stêm a oedd yn agos iawn at yr arwyneb yn yr ardal hon ar ochr ogleddol y maes glo.  

Yn ôl rhestr Arolygydd y Pyllau Glo ym 1896, gweithiai 681 o ddynion o dan y ddaear a 99 ohonynt ar wyneb y pwll yn cynhyrchu Glo Stêm.

Ar 14 Mai 1900, cafwyd ffrwydrad llosgnwy ac er na fu’n angheuol, cafodd nifer eu hanafu’n ddifrifol. Cynghorodd Adroddiad y Swyddfa Gartref fod y mwyafrif o’r ffiwsys a ddefnyddiwyd yn y diwydiant glofaol ar y pryd yn beryglus tu hwnt.

Erbyn 1908, roedd cyfanswm o 1,030 yn gweithio yn y pwll hwn.  

Cafodd y pwll ei gau yn Rhagfyr 1910 ond cadwyd ef fel pwll dŵr hyd nes iddo fynd yn anghyfannedd ym 1924.

 

Darganfod Beth sy'n digwydd ym Merthyr Tudful

Y newyddion diweddaraf

Clybiau dringo creigiau DU

Clybiau dringo creigiau DU

Dau CGI ein cwrs marathon anodd. Yn mwynhau hwn gyda chymorth hiliol hunan drwy lwybr y trywydd golygfeydd o gwmpas Pontsticill a Bannau. Os ydych yn hoffi her, hil hwn yw i chi!
Manylion y digwyddiad ac Atodlen
O 4-18 oed, mae ein clybiau dringo ddatb…

Ysbrydoli Gwyl Rhediad Llwybr Cymru

Ysbrydoli Gwyl Rhediad Llwybr Cymru

Mae Gwyl Rhediad Llwybr Inspire Cymru yn agosáu ato! Cymerwch ran yn eu marathon, hanner marathon, uwch-farathon a 10K. Mae yna hefyd redeg hwyl i blant, parcio ar y safle a chrysau-t a medalau ar gyfer pawb sy’n gorffen eu ras. Mae pob peth yn digwy…

Rhan flaenllaw Merthyr Tudful yng ngŵyl gerdded y Cymoedd

Rhan flaenllaw Merthyr Tudful yng ngŵyl gerdded y Cymoedd

Bydd cefn gwlad, diwylliant a hanes Merthyr Tudful yn chwarae rhan flaenllaw fis nesaf mewn gŵyl a fydd yn dathlu prydferthwch cymoedd De Cymru.  

Bydd y 14eg Gŵyl Gerdded Cymoedd Cymru flynyddol yn cael ei chynnal rhwng 1 a 23 Medi ac yn cynnwys ped…